M   Ü   Z   İ   K          v  e          B   İ   L   İ   M
" U l u s l a r a r a s ı   H a k e m l i   B i l i m s e l    M ü z i k   D e r g i s i
"
ISSN: 1304 - 6446 (Online)


Yarı zamanlı; Mart, Eylül
 Sayı:7 (Mart  2007)  

 
RILM PROJESİ VE TÜRKİYE’DE YAPILAN
AKADEMİK MÜZİK ÇALIŞMALARINA KATKISI
Répertoire International de Littérature Musicale
(“Müzik Literatürünün Uluslararası Repertuarı”)
Senem ACAR
RILM Türkiye Komitesi Üyesi

ÖZET:

Alanında öncü olan RILM, International Musicological Society (“Uluslararası Müzikoloji Topluluğu”) ve International Association of Music Libraries (“Müzik Kütüphanelerinin Uluslararası Birliği”) organizasyonlarının ortak projesi olarak faaliyetine başladığı 1966’dan bugüne kadar müzikolojinin beşeri ve sosyal bilimler arasında önemli bir konuma gelmesini ve disiplinlerarası bir bilgi ağı oluşmasını sağlamıştır. Geliştirilen bilişim teknolojisi sayesinde güncel bibliyografik verilerin düzenlenmesi, bilgiye hem daha çabuk hem de daha güvenilir bir şekilde ulaşmayı kolaylaştırmıştır. Kuşkusuz RILM’in böyle bir sistemi geliştirmesindeki başlıca amaç belirlenen ölçütlerle çalışmaların seviyesini ve standartlarını yükseltmek, bunun yanı sıra araştırma alanlarındaki yeni eğilimlerin ve konuların yayılış akışını hızlandırarak güncel, özgün eserlerin ortaya çıkmasına katkıda bulunmaktır. Bu bağlamda 2006 Mayıs ayında kurulan RILM Türkiye komitesi, “Müzik Literatürünün Uluslararası Repertuarı” kapsamında Türkiye’de yapılan akademik müzik çalışmalarının uluslararası platforma taşınmasına büyük katkıda bulunacaktır.

 

 Anahtar Kelimeler:  
Müzik literatürü - bibliyografik kaynaklar - veritabanları - dokümantasyon.


RILM PROJESİ

Baş harflerini Fransızca Répertoire International de Littérature Musicale’dan (“Müzik Literatürünün Uluslararası Repertuarı”) alan RILM, müzik literatürünün bibliyografyasını hazırlayıp, akademisyenler ve kütüphanecilerin müzikolojik çalışmaları için gereken belgelerin kontrolünü ve dökümünü yapar.  Hip-Hoptan Händel’e, etnomüzikolojiden müzik terapiye, temel müzik eğitiminden ileri derecedeki müzik teorisine kadar her konuda doğruluğu ve yetkinliği onaylanmış tüm kaynakları kapsar. Özetleriyle birlikte hazırlanmış ve indekslenmiş bibliyografik bilgiye ulaşmak isteyen araştırmacıların yardım alacakları temel başvuru kaynağı ve bilgi bankasıdır. Abonelerini uluslararası akademisyenler, müzisyenler, kütüphaneciler, öğrenciler, büyük üniversiteler, küçük sanat kolejleri, konservatuarlar, halk kütüphaneleri ve araştırma enstitüleri oluşturur.

RILM veritabanı yaklaşık 400.000 girişe sahiptir ve bu sayı başlangıcından bu yana her yıl artarak 2532’den (1967’deki ilk basımından sonra) yılda 30.000 gibi bir rakama ulaşmıştır. RILM, 140’tan fazla farklı dilde yayının girişini yapar. Geniş uluslararası literatür profili onu diğer bütün referans kaynaklarından ayırt eder. Hazırlanan özetler (abstracts) sayesinde dünya çapındaki müzik yayınları konusunda en kapsamlı rehberdir. Proje uluslararası anlamda ortak çalışma ve bilişim teknolojisinin bir ürünüdür. New York’taki International Center dünya çapında yaklaşık 60 RILM komitesiyle çalışır. Bu komiteleri müzikologlar ve müzik kütüphanecileri oluştururken British Library, Bibliothèque Nationale de France, Staatliches Institut für Musikforschung Preußischer Kulturbesitz, Rossyskaya Gosudarstvennaya Biblioteka ve Cornell University gibi bazı kurumlar da bu çalışmalara ev sahipliği yapar. 

            RILM kaynakları basılı olarak, CD-ROM veya online formatında temin edilebilir.  Araştırmacılar RILM’in her ay güncellenen online versiyonuna CSA, EBSCO, NISC, OCLC ve OVID’ten ulaşabilir. Nancy K. Herther bu tür CD-ROM ürünleri ve diğer formatlardaki veritabanı ürünlerinin değerlendirilmesinde sekiz kriter belirlemiştir: (1) doğruluk ve düzgün belgelendirme; (2) uygunluk; (3) kullanım/kavranma kolaylığı; (4) güvenilirlik ve inandırıcılık; (5) içerik analizi; (6) benzer ürünlerin karşılaştırılması; (7) revize etme, güncelleme ve diğer hizmetler; ile (8) kaynakların genel anlamdaki önemi/konuyla olan alakası/değer analizi. (COLBY, 1997: 27)  Bu anlamda RILM bütün kriterleri yerine getiren tek araştırma kaynağıdır. Ayrıca kapsam ve içeriklerinin yanı sıra, diğer tüm veritabanlarıyla karşılaştırıldığında Music Index ile birlikte RILM'in üstünlüğü bariz bir şekilde göze çarpar. (COLBY, 1997: 28) 

 

            RILM’İN KURULUŞU VE AMACI

RILM’in kurulmasına zemin hazırlayan sebepler 1940’larda oluşmaya başladı. Daha o dönemde bile yıldan yıla artan kitap ve tez sayısı, her ay yeni bir akademik derginin yayımlanmaya başlaması müziksel dokümantasyonun yapılmasını zorlaştırmaktaydı. Doğal olarak veri yığınının olmasından ziyade esas sorun bu yığını oluşturan verilerin en uygun şekilde kategorize edilmesidir; bunların araştırmalarda en kısa sürede, en verimli şekilde kullanılmasına olanak tanıyan bir programın geliştirilmesidir. O dönemde halihazırda basılan Bibliographie des Musikschriftums ve Music Index, sadece gerekli ayrıntıyı içerme ve indeksleme konusunda yetersiz değildi; aynı zamanda müzik literatürünün hızla artan sayısına orantılı olarak güncelliğini de hızla yitiriyordu.

            Bu sorunla ilgili olarak ilk kez 1945’de Columbia University’nin müzik kütüphanecisi olan Richard S. Angell herkesin ilgisini çeken bir fikirle “Proposal for an International Institute of Music Bibliography” projesini Washington’daki kütüphane yetkililerine sundu.  Angell’in önerisi bunu takip eden RISM, IAML ve MLA gibi mükemmel projelerin, müzik bibliyografisinde buna benzer yayınların yanısıra, o dönemde gerçekleştirilemeyen ama sonradan teknolojik ilerlemeyle uygulamaya konulan indeksleme ve kataloglama sisteminin fikir babası olmuştur. Richard Angell’in son tavsiyesi ise RILM’in oluşmasında rol oynayan “Annual and cumulated ‘Musicological Abstracts’ assembled and published by the international office from entries supplied by national offices” yazısında belirtilmiştir. Ama ne yazık ki Angell’in bu çağrısı Washington’da uygulanamadı. Çünkü savaş gibi zor bir zamana denk gelmişti ve bilgisayar teknolojisi henüz kullanılmıyordu. (BROOK, 1967: 467)

            Müzik araştırmalarındaki dokümantasyon sorununa uluslararası çözüm arayışları ise 1950'lilerde başladı. Vladimir Fédorov 1950'deki Lüneburg Kongresi'nde bu konuya değindi [“Entente et organisation internationales pour le dépouillement des périodiques musicaux,” 2. Weltkongrass der Musikbibliotheken, Lüneburg, 1950, Kongressbericht, s. 49-52]. Alexander Hyatt King de 1951’deki Paris Kongresi’nde müzik makalelerine ait özetlerin düzenlenmesinin önemini vurguladı [“International scheme for publishing summaries of articles in musical periodicals,” Troisième congrès international des bibliothèques musicales, Paris, 1951]. 1955’de Fontes Artis Musicale (müzik arşivciliği ve dokümantasyon çalışmaları yapan International Association of Music Libraries Archives and Documentation Centres'in bir yayını) bu konuda “Communiqué du Secretariat:  Musicological Index” başlığını taşıyan bir sonuç önerisi yayımladı [Fontes, II (1955), s. 97-103]. Bunlar RILM projesinin geliştirilmesi yolunda atılan ilk adımlardır. (BROOK, 1967: 466)

RILM, 1966 Yazı’nda Amerika Birleşik Devletleri’nde aktif olan International Musicological Society (“Uluslararası Müzikoloji Topluluğu”) ve International Association of Music Libraries (“Müzik Kütüphaneleri Uluslararası Birliği”) adlı organizasyonların ortak sponsorluğunda kurulmuştur. Dergi olarak ilk sayısı International Musicological Society’nin 40. kuruluş yılında (1967) basılmıştır. RILM, aynı kuruluşların desteğiyle 1954’de kurulan International Inventory of Musical Sources RISM’in bir benzeri gibi düşünülmüştür. RISM gibi RILM de ortak bir uluslararası komisyonun ulusal komiteleriyle yönetilir. Müzik kaynaklarının çoğu 1800’lerin öncesine dayanan ve merkezi Avrupa’da bulunan RISM’in aksine, RILM’in uluslararası merkezi o dönemde literatürün aktif olduğu ve bilgisayar teknolojisinin bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri idi (Queens College, Flushing, New York). Bu girişim American Musicological Society tarafından desteklenirken Music Library Association’ın otomasyon komitesi de katkıda bulundu.  Bunun için oluşturulan teknik plan, New York Üniversitesi, Computer Research in the Humanities tarafından yürütülmüştür. (BROOK ve SCHIØDT, 1968: 457) 

RILM’in işlevi üç başlıkta incelenebilir: öncelikle, ayrıntılı yazar ve konu indeksi dört ay öncesine kadar yeni basılmış kaynaklar arasında hızlı bir araştırma yapma olanağı verir. İkincisi, yıllık toplu indeksin yanında beş yıllık indekslerle her alanda uzmanlaşan bibliyografiler hazırlamasıdır. Üçüncüsü, elde edilen verinin sosyal bilimlerin diğer tüm disiplinlerini kapsayan verilerle bir potada toplamasıdır. RILM American Council of Learned Societies projesiyle birleştirilerek disiplinlerarası bir nitelik kazanmıştır. Bunu gerçekleştirmek ve yeni tasarlanan müzik literatürü planını geliştirip test etmek için American Council of Learned Societies ve disiplinlerarası Bibliographic Control Center RILM'i pilot proje olarak seçmiştir. 

 

Bilgi Akışında Dijital Devrim

Projenin ikinci aşamasında çalışmalar Graduate Center of City University of New York (CUNY) ile birleştirilmiştir.  Kuruluşunu izleyen sonraki üç yıl içinde fizik bilimlerde uzun süredir devam eden bilişim teknolojisi RILM’e adapte edilmiştir. Böylece dijital ortamda oluşturulan programlamayla veritabanları beşeri bilimlerin her alanında özet ve indeksleme hizmeti vermeye başlamıştır. (BROOK, 1970: 206) ACLS'nin yayımlanmamış raporunda otomatik bilişim sistemiyle ilgili şunlar belirtilmiştir:

 

Aradan geçen üç yıllık süreçte pilot projelerle ve eğitimsel çabalarla uluslararası planlamada edinilen deneyimin sonucu olarak ACLS, beşeri ve sosyal bilimler alanında araştırmalar yapan akademisyenler için bilgisayar teknolojisinin uygulanması sayesinde bibliyografik kontrolün sağlanacağı devrimsel amacını gerçekleştirmektedir. 1966’tan beri üç yıldan fazla zamandır öğrendiklerimiz devam eden, desteklenen yoğun çabanın böyle bir amaç için ne kadar yerinde olduğunu gösterdi. Sonuç, gerekli olan her şeyi kapsayan tam bir güncel bibliyografik servisin çeşitli akademik disiplinlerle desteklenmesi ve bunun yanı sıra disiplinler arasında veri akışını sağlayacak otomatik bir sistemin ulaşılabilirliği olacaktır. (BROOK, 1970: 206)

 

1970’te yaşanan dijital devrimden sonra RILM, indeksleme tekniği ve otomatik çıktı alma yöntemiyle S.D.I. (Selective Dissemination of Information, ile “özet anahtar kelimeleri” ve “kullanıcı profil tanımlayıcıları” otomatik olarak eşleştirilir) sisteminin potansiyelini birleştirdi. Görsel tarayıcı ve otomatik özetleme teknikleri sayesinde daha esnek ve yeterli bir arama mekanizması oluşturmak için denemeler yapıldı. Bu şekilde beşeri bilimler alanındaki tüm literatür daha kolay ulaşılabilir, uluslararası işbirliğiyle müzikolojik dokümantasyonda yaşanan patlama modern teknoloji yoluyla kontrol edilebilir oldu. (BROOK, 1967: 467) Bu bakımdan müzikoloji bütün beşeri bilimler çalışmalarının dijital ortama aktarılmasında ve bilgi akışının sağlanmasında öncülük etmiş ilk projedir.

 

ÇALIŞMA ALANI VE KAPSAMI

            RILM'in resmi dergisi RILM abstracts 01.Ocak.1967'den itibaren müzik literatürünün indekslenen özetlerini yayımlamaktadır. Her yıl dört defa basılan derginin dördüncü sayısı yıl boyunca basılan her şeyin toplamından oluşur (BROOK, 1970: 207). Tipik bir girişin başlığı orijinal dilinde ve İngilizce çevirisiyle verilir; tam bir bibliyografik veri, içerik tanımlaması-veya özet-ile isim, enstitü ve kavramları indeksler. Bu özetler iyi eğitim almış ve deneyimli müzikologlarla müzik kütüphanecilerinin yeterli ve doğru şekilde yapması gereken ortak çalışmanın ürünüdür.

İlk başlarda RILM, akademisyenlerin çalışmalarının özetlerini kendilerinin yazmasını öngörmüştür (doğaldır ki, profesyonel olarak özet yazacak kişilerin finansmanının bulunması mümkün değildir). Bu bakımdan RILM projesinin esas olarak gördüğü unsur "yazar özeti"dir:  uygulama bilimsel alanda başarı sağladıktan sonra, ACLS bunun beşeri bilimlere de adapte edilebileceğini belirtmiştir. Böylece bütün akademisyenler, 1 Ocak 1967'den itibaren basılan bütün müzikolojik yazılarının özetlerini hazırlamaya davet edilmiştir. (BROOK, 1967: 463)

            Dijital ortamda çalışılmadığı dönemde özetler eserlerin yazarları tarafından kağıt formatında hazırlanırdı. Yazarlar dergi (yıllık yayımlanan dergiler dahil), Festschrift, kongre raporları ve toplu denemelerde basılan yazılarının özetlerini dergilerin RILM'e üye olan editörlerine gönderirlerdi. Oradan da yayınların bir örneği yazarlardan toplanan özetlerle birlikte Quenns College'daki Uluslararası RILM Merkezi'ne iletilirdi. Bireysel yayınlarla (kitap ve tez gibi) müzik veya müzik dışındaki alanlarda basılan ama editörleri RILM üyesi olmayan dergilerin makaleleri de yazarları veya yayımcıları tarafından doğrudan doğruya-yine yayının bir örneğiyle-Uluslararası RILM Merkezi'ne gönderilirlerdi.

            Bir yazar kendi özetini sağlamadığı takdirde yayının bir örneği Uluslararası RILM Merkezi'ne gönderilirdi; burada gönüllü bir özet yazarı görevlendirildi. Bazı durumlarda da dergi editörleri özetleri yazma işini üstlenip eksik olanları kendileri hazırlarlardı. Pek çok müzikoloji profesörü kendi master ve doktora öğrencilerinin bu özetleri hazırlamalarına danışman olmuştur. Bazı küçük Avrupa ülkelerinin müzik arşivlerine ev sahipliği yapan ulusal kütüphaneleri ve müzik kütüphanecileri de katkıda bulunmuştur. RILM'in ulusal komiteleri kurulduktan sonra ise bütün kaynaklar onların elinden geçmeye başlamıştır. (BROOK, 1967: 464)

Özetler için kullanılan diller- başlıklarının orijinal lisanı yazılsa da-İngilizce, Almanca ve Fransızca’dır; ama basılması halinde İngilizce geçerli dildir. Özet kısa, net ve bilgiyi doğrudan doğruya iletmelidir: orijinal kaynaktaki esas veriyi, görüşleri ve sonuçları özetlemeli, yansız bir şekilde yazı hakkında kişisel görüşlerin işin içine katılmadığı bir duruş olmalıdır. Bütün önemli anahtar kelimeleri içermeli, karmaşık kısaltmalar açık şekliyle yazılmalı, okuyucunun yabancı olduğu terimler ve kişiler açıklanmalıdır. Devrik olmayan tam cümlelerden oluşan özetlerde tasvir yerine direk ifade üslubu kullanılmalıdır.

 

RILM Materyalinin Konu Kategorileri

·        Tarihsel müzikoloji.

·        Etnomüzikoloji.

·        Popüler müzik ve Caz.

·        Teori, analiz ve beste.

·        Ses kaynakları (enstrümanlar, icra teknikleri, tarihsel eğitim metotlarının ve tezlerinin yeniden basımı, enstrüman yapanlar, tarihsel enstrümanların teknik çizimleri, v.s.).

·        Performans uygulaması ve notalama.

·        Pedagoji.

·        Referans ve araştırma materyalleri (güncel sergilerin katalogları ve müzelerin koleksiyonları, diskografiler, ansiklopediler, bibliyografiler, müzik yayımcıları tarafından basılan kompozisyonların listesi ve kütüphane katalogları, web sitelerindeki benzer materyaller, vs.).

·        Müzik ve diğer sanatlar (dans, dramatik sanatlar, şiir ve edebiyat, müzik ikonografisi üzerine örnekler, vs.).

·        Müzik ve ilişiğindeki disiplinler (felsefe, estetik, kritisizm, psikoloji, akustik, algılama, fizyoloji, terapi, tıp, arkeoloji, antropoloji, mühendislik, ses kaydı, mimari, bilişim teknolojisi, sosyoloji, ekonomi, telif hakları ve diğer kanuni konular, v.s.).

·        Törende ve dinsel alanda müzik.

 

İşleyiş Tarzı ve Çalışma Alanı

Bütün akademik çalışmalar makaleler, kitaplar, bibliyografiler, kataloglar, tezler, Festschrift yayınları, film ve videolar, ikonografiler, toplu eserlerin eleştiri raporları, etnografik kayıtlar, konferans yayınları, elektronik kaynaklar ve eleştirilerden oluşur.

RILM şu kaynakları kapsar:

1.            Dergi makaleleri ve eleştirileri (en önemli literatür kaynakları olarak kabul edilir):

a.   Akademik müzikolojik dergiler.

b.   Diğer müzikolojik dergiler (dergideki sadece uygun bulunan, seçilen makaleler).

c.   Müzik dışı dergilerdeki makaleler (dergideki sadece uygun bulunan makaleler).

2.            Toplu ciltler:

a.   Yearbooks (yıllık yayımlanan dergiler).

b.   Festschriften (kişiler adına basılan özel koleksiyonlar).

c.   Kongre raporları.

d.   Toplu denemeler, çalışmalar, v.s.

3.            Kişisel olarak basılan çalışmalar:

a.   Kitaplar.

b.   Tezler (özgün, basılmış veya basılmamış doktora ve master tezleri).

c.   Monograflar, denemeler, raporlar, bibliyografiler, ikonografiler, kataloglar, basılan notaların akademik değer taşıyan edisyonlarının giriş kısımları ve Kritische Bericht.

İlk başta literatürde yer alabilecek kaynaklar için temel bir rehber oluşturulmuştur.  Bunlar ancak özgün, önemli veriler içerdiği ve akademisyenlere katkısı olacağı düşünüldüğü takdirde RILM'de yer alabilir. Bu bakımdan yayının doğasından ziyade, içeriği öncelikli öneme sahiptir.  Oluşturulan kılavuzlar ne çeşit dokümanların “RILM materyali” olarak nitelendirilebileceğini tanımlar.  RILM materyali iki geniş kategoriye ayrılabilir:

(1)     sistematik araştırma sonuçları gösteren veya eleştirel fikir ve yorum içeren analizlerin olduğu yazılar;

(2)     önemli kaynak niteliğindeki materyalleri içeren yazılar (yazışmalar, röportajlar, birinin ölümünden sonraki kısa biyografik bilgiyi içeren yazılar, konferans raporları ve biyografiler). 

RILM için seçilen materyaller yayın, elektronik, mikroform, v.s. herhangi bir formatta olabilir.  Ne çeşit formda olursa olsun kaynakların RILM’e dahil edilmelerinde akademik kriterler göz önüne alınır.

 

RILM Materyallerinin Türleri

RILM’de öncelik “esas” dergiler, monograflar, yazı koleksiyonları, konferans yayınları, Festschrift ile tezlere verilir.

1.      Dergiler ve kapsamı:

            Müzik ve ilişiğindeki tüm disiplinler çerçevesinde yazılan dergi makaleleri RILM materyali olarak kabul edilir.  Bu durumda literatürdeki çeşitlilik ve nicelik çokluğu niteliğin uygunluğu sorununu doğurur.  Aşağıdaki dergi kategorilerinin kapsam önceliği en önemliden en önemsize doğru düzenlenmiştir:

Öncelik 1:  Core journals (“Esas Dergiler”). Tamamen müzik araştırmasına adanmış, akademik kriterlere göre yazılan makaleleri içeren dergilerdir. Her bir RILM ulusal komitesi kendi ülkesinde yayımlanan dergilerin listesini hazırlar. Bir dergi core journal olarak nitelendirildiğinde komite her makalenin özetini temin etmek (istisnalar olabilir) ve her eleştiri için bibliyografik veriyi zamanında ve ayrıntılı bir şekilde hazırlamak zorundadır.

Öncelik 2:  Primary journals (“Birincil Dergiler”).  Bunlar birçoğu olmakla birlikte sadece RILM açısından önem teşkil eden yazıların olduğu dergilerdir. Bu kategorideki primary journal belki tamamen müziğe adanmıştır ama bütün yazıların bibliyografik künyesi yazılsa da sadece bazılarının özeti hazırlanır.  İçinde müzikle ilgili yazılar olan müzik dışındaki dergiler de (eğer bu makaleler müzik araştırmaları için değer taşıyorsa) primary journal olarak kabul edilir.

Öncelik 3:  Diğer Dergiler.  Bunlar doğası itibarıyla daha çok gazetecilik tarzında yazılan yazıları içermekle birlikte müzik araştırmacıları için değer taşıyan kaynak niteliğindeyse dahil edilir.

            Bu sayılan özellikler herhangi bir araçla üretilen dergiler için geçerlidir. Eğer bir makale elektronik bir derginin veya web sitesinin içendeyse bazı kriterler taşıması gerekmektedir:  (1) dergi veya web sitesi oluşturmak için bir prosedürün izlenmesi; (2) editör kurulu ve yayın politikasının olması; (3) derginin düzenli olarak çıkarılması; (4) derginin bir yayıncısının olması (kişisel veya editör yayını olmaması gibi).

            Bir derginin (1) ilk sayısı yayımlanıyorsa çalışma alanı, amacını ve içeriğini gösteren veya (2) yayımlanan özel sayısı belirli bir konuya ithaf edildiğinde (başlığında, başlık sayfasında veya cilt sırtında “tematik” sayı olarak belirtiliyorsa) tüm sayısının bir özeti International RILM Center’e gönderilir.

2.      Koleksiyonlar (Festschrift, konferans yayınları, deneme koleksiyonları):

            Bu tür koleksiyonlar için bibliyografik künye (özetli veya özetsiz) bütün koleksiyonun geneli için hazırlanır ve her bir makale kendi künyesiyle (kısa bir özetle birlikte) gösterilir.  Ulusal komiteler eğer bir koleksiyon tamamen müziğe ithaf edilmişse her makaleyi dahil edilmelidir.  Bazı makaleler müzik üzerineyse genel kayıt verilerek sadece bu makalelerin özetleri hazırlanır.

3.      Monograflar ve diğer kitaplar:

            Orijinal monografların yanı sıra müzik literatürü hakkındaki faksimile (eskiden basılmış edisyonlar ve el yazmalarının yeniden hazırlanması), yeniden basılmış kaynaklar, yeni veya yenilenen edisyonlar, tercümeler ve sergilerin katalogları da RILM materyali olarak kabul edilir.

 

4.      Tezler:

            Müzik ve müzikle ilişkili disiplinlerdeki doktora seviyesindeki (ve doktora seviyesinin üstündekiler) tezleri içerir. Master seviyesindekiler ise göze çarpan, özgün bilgi veya yorum taşıyorsa ve kitlelere ulaşıyorsa kullanılır.

5.      Elektronik kaynaklar (araştırma siteleri, veritabanları ve CD-ROM’lar):

            Yukarıda sözü edildiği gibi RILM sadece websiteleri, veritabanları, CD-ROM’lar v.s ile sınırlı değildir; elektronik kaynaklar araştırmacılar için değer teşkil ediyorsa kullanılır.

6.      Eleştiriler:

            Bir kitap basımını duyuran ve tasvir eden eleştiriler özellikle core journal (“esas dergi”) içindeyse istisnasız dahil edilir.

7.      Tarihsel enstrümanların teknik çizimleri.

            RILM’e dahil edilen diğer materyallerin de değerlendirilmesi söz konusudur.  Müzik edisyonlarının (faksimileler dahil olmak üzere) kapsamlı yazılı materyale sahip olanlar (kaynak çalışmaları, performans üzerine notlar, v.s.) ve günlük gazetelerden orijinal araştırma sonuçlarını açıklayan eleştirel makaleler konulabilir.  Program notları, denemeler, broşürler ve diğer küçük yayınlar ulaşılabilir özellikteyse alınır.  Ses kayıtlarıyla filmler sadece bazı kriterleri taşıyorsa kullanılır:  (1) eğer kayıt veya film etnomüzikolojik, popüler veya performans çalışmaları için değer taşıyorsa; (2) bibliyografik açıdan geçerli referanslar yapılıp değerli ve zengin bir metinle birlikte sunulmuşsa ve (3) bir eleştirinin konusu olmuşsa.

 

            SONUÇ

Sonuç olarak RILM Projesi’nin amacı, müziğin geçmişi ve çağdaşı üzerine yazılan akademik bilginin tümüyle kontrol altına alınmasıdır. Bu proje teknik bilimler literatüründeki çalışmaların bir adım önüne geçerek beşeri bilimler literatüründe ileri düzeyde kaynak kurtarma, indeks üretme, düzeltme, foto-kompozisyon teknikleri geliştirmiştir. Teknik bilimlerde çok yaygın şekilde rastlanan ve çalışmalarda büyük sorun yaratan durumun-yani bilgilerin, araştırma konularının ve çalışmaların tekrarlanmasının, özgün olmaktan uzak çalışmalar yapılmasının-önüne geçmek birincil derecede önem taşıyan görevidir. Bu bakımdan RILM, bilgi akışının ve transferinin sağlamlaşması yolunda önemli bir adımdır. Bu projenin Türkiye’de uygulanması, oluşturulan müzik literatürünü ve disiplinlerarası akademik çalışmaları desteklemek adına katkısı olacaktır. Her şeyden önemlisi de ülkemizdeki çalışmaların uluslararası literatüre girmesini sağlayarak Türkiye'nin dünyaya açılan penceresi olacaktır.

 
 

KAYNAKLAR:                         

BROOK, Barry S.; (Mar., 1967), RILM: Répertoire International de la Littérature Musicale International Repertory of Music Literature Internationales Repertorium der Musikliteratur, Inaugural Report: January 1967. Notes, 2nd Ser., Vol.23, No.3, p.462-467.

BROOK, Barry S. ve Nanna SCHIØDT; (Mar., 1968), RILM: Répertoire International de la Littérature Musicale International Repertory of Music Literature Internationales Repertorium der Musikliteratur:  Report No.2: September 1967. Notes, 2nd Ser., Vol.24, No.3, p.457-466.

BROOK, Barry S.; (Jul.- Dec., 1970), Music Literature and Modern Communication. Some Revolutionary Potentials of the RILM Project. Acta Musicologica, Vol. 42, Fasc. 3/4, p.205-217.

COLBY, Michael; (Sep., 1997), Music Periodical Indexing in General Databases. Notes, 2nd Ser., Vol. 54, No.1, p. 27-37.

 www.muzikbilim.com
Bütün hakları saklıdır.